Rachid Bouaouad, 22 jaar, is jongerenwerker. Zijn betrokkenheid blijkt uit het initiatief dat hij naast zijn werk onderneemt.

In het jongerenwerk kwam het voor dat af en toe iemand een poosje wegbleef, terugkwam, en na een paar maanden weer uit het zicht verdween. Op een gegeven moment kwam Rachid er achter dat deze jongeren hadden vastgezeten. ‘Het gaat maar om een heel klein percentage Maar het baarde mij zorgen om jongeren uit mijn doelgroep te verliezen. Ik zag het van kwaad tot erger met ze gaan.’

Rachid is ze deze jongens gaan opzoeken in de gevangenis. Rachid: ‘Ik vroeg hen hoe ze hun dag besteedden, hoe het met ze ging. Met drie jongens ben ik aan het werk gegaan. Doordat ik de mogelijkheid heb om er mijn tijd in te steken ben ik in de gelegenheid om een vertrouwensrelatie met ze te krijgen.’

In een brief aan zichzelf laat Rachid de jongens opschrijven hoe ze zichzelf zien ten opzichte van de maatschappij. En te beschrijven hoe ze in de gevangenis zijn terechtgekomen. Hij vraagt ze hoe ze willen dat de maatschappij hen ziet.

Rachid:  ‘Als je in de gevangenis zit, volgens sommige mensen een luxe plek, een soort hotel, ben je hoe dan ook heel veel alleen. En ga je vanzelf veel overdenken. Maar ook piekeren.

Soms voel je je alleen, heb je het gevoel dat niemand je begrijpt. Je durft je emoties aan niemand prijs te geven, je zou niet weten aan wie. Mensen met een functie, een titel, zijn misschien niet uit om werkelijk naar je te luisteren. Misschien zeg je wel iets verkeerds, wat je zaak er erger op maakt. Misschien geven ze je wel allerlei adviezen. Zo ontstaat een door jezelf gecreëerd isolement. Met de brieven naar jezelf orden en verwerk je je gedachten. Op een veilige manier, maar wel met de vragen als uitgangspunt.’

Jongeren moeten leren hun gedrag en de gevolgen ervan te herkennen. Ze worden zich bewust door deze zelfobservatie. Mensen reageren reflexmatig op emoties. Als je die onderliggende emotie leert herkennen, kun je ook leren dit op een andere manier te uiten. Rachid: ‘Ze moeten leren zichzelf te betrappen. Dus als ze van tevoren hun gedragspatroon kunnen herkennen kunnen ze een signaal inprogrammeren wat dat gedrag kan ombuigen.’

Rachid is van mening dat je jezelf het beste leert kennen als je begint met naar jezelf te luisteren. Door je verhaal op te schrijven begin je met het kijken naar jezelf. Schrijven is een methode om pijn te verwoorden. Rachid: ‘Ik laat de jongens hun verhaal aan mij voorlezen. Ik laat ze letterlijk aan het woord. Ze hebben de beschutting van het geschrevene. Dat schept al een beetje afstand voor henzelf. En dan krijgen ze ook feedback, die heel persoonlijk is. Reflexie is het belangrijkst in mijn aanpak. Als je naar jezelf kunt kijken, naar je verleden, je fouten, je gedrag kun je beginnen je gedrag te erkennen. Niets is zo moeilijk als veranderen en veranderen kun je alleen maar zelf doen.’